Бердәм авыл хуҗалыгы салымын түләүчеләр өстәмә бәягә салым түләүчеләр дип таныла
Бу югарыда аталган Законның 9 статьясындагы 12 пунктында билгеләнгән нормадан күренгәнчә, Кодексның 346.1 статьясындагы 3 пункты нигезләмәләре, алар нигезендә БАХН куллана торган затлар өстәмә кыйммәткә салым түләүчеләр тарафыннан танылмый, бары 2018 елның 31 декабренә кадәр генә гамәлдә.
Шуңа бәйле рәвештә, 2019 елның 1 гыйнварыннан БАХНдагы авыл хуҗалыгы товар җитештерүчеләре гомум билгеләнгән тәртиптә НДС түләячәк.
Әмма югарыда әйтелгән үзгәрешләр белән беррәттән, Кодексның 145 статьясына да төзәтмәләр кертелгән, алар нигезендә 2019 елның 1 гыйнварыннан БАХН куллана торган затларда НДС түләүдән азат ителү хокукы барлыкка киләчәк.
Кодексның 145 статьясындагы 1 пунктының икенче абзацы нигезендә авыл хуҗалыгы товарлары җитештерүчеләр өчен салым салу системасын куллана торган оешмалар һәм шәхси эшмәкәрләр (бердәм авыл хуҗалыгы салымы),әгәр күрсәтелгән затлар бердәм авыл хуҗалыгы салымын түләүгә күчсә һәм әлеге абзацта каралган хокукны бер үк календарь елда гамәлгә ашырса, яисә алдагы салым чорына бердәй авыл хуҗалыгы салымы буенча салым салуның күрсәтелгән системасы кулланыла торган эшкуарлык эшчәнлеге төрләрен гамәлгә ашырганда товарлар (эшләр, хезмәт күрсәтүләр) реализацияләүдән алынган керем суммасы, салымны исәпкә алмыйча, җыелма салымнан артмаса: 2018 ел өчен 100 миллион сум, 2019 ел өчен 90 миллион сум, 2020 ел өчен 80 миллион сум, 2021 ел өчен 70 миллион сум, 2022 ел өчен һәм алга 60 миллион сум нан артмаса, салым түләүченең салым түләү һәм исәпләү белән бәйле бурычларын үтәүдән азат итү хокукына ия.
Югарыда бәян ителгәннәрне исәпкә алып, 2019 елның 1 гыйнварыннан Бердәм авыл хуҗалыгы салым түләүчеләр Кодексның 145 статьясында билгеләнгән шартларны үтәгәндә өстәмә кыйммәткә салым түләүченең бурычларын үтәүдән азат итәргә хокуклы.
Әгәр бердәм авыл хуҗалыгы салымын түләүченең бердәм авыл хуҗалыгы салымы кулланыла торган эшкуарлык эшчәнлеге төрләрен гамәлгә ашырганда (эшләр, хезмәт күрсәтүләр) алынган керем суммасы 2018 елда 100 миллион сумнан артып китсә, әлеге салым түләүчеләр, бердәм авыл хуҗалыгы салымын түләү белән беррәттән, 2019 елның 1 гыйнварыннан башлап, Россия Федерациясе кодексының 21 бүлегендә билгеләгән тәртиптә, өстәмә бәягә салым исәпләргә һәм түләргә тиеш.
Шулай ук мондый оешмаларга һәм шәхси эшмәкәрләргә НДС түләүдән азат ителгән очракта шуны истә тотарга кирәк, әгәр алар БАХНын гомуми режимнан түләү өчен күчсә һәм НДС түләүчесе вазифаларыннан азат итү хокукын ала икән, ягъни аларда салым салу объектлары дип танылган операцияләрне гамәлгә ашыру өчен алынган товарлар, эшләр, хезмәтләр буенча тотып калынган бәягә салым суммасын торгызу бурычы барлыкка килә, әмма алар НДС түләүдән азат ителгәннән соң эшчәнлектә файдалана алачак. Моны азат итү хокукын куллана башлаганчы соңгы салым чорында эшләргә кирәк, ә оешма яки хосусый эшмәкәр Кодексның 145 статьясында каралган азат ителү хокукын икенче яки өченче айдан файдалана башласа, салым суммасын торгызу салым периодында башкарыла, шул вакыттан башлап күрсәтелгән затлар азат итү хокукын куллана.
Һәм Кодексның 145 статьясындагы 2 пунктында каралган НДС түләүдән азат итү өчен тагын бер шарт – алдагы өч календарь ай дәвамында акцизсыз( ялган) товарлар сатмау.
НДС тан азат ителү хокукын алу өчен инспекциягә исәпкә алу урыны буенча билгеләнгән формада салым түләүче НДС тан азат итүне куллана башлаган айның 20 нче числосыннан да соңга калмыйча язма хәбәрнамәне тапшырырга кирәк. 1 гыйнвардан азат ителү планлаштырыла икән, гаризаны 20 гыйнвардан да соңга калмыйча, 2019 елда – 21 гыйнварда, 20 гыйнвар – якшәмбе булуга бәйле рәвештә тапшырырга кирәк. 1 февральдән азат ителү планлаштырыла икән, белдерү кәгазен 20 февральдән дә соңга калмыйча тапшырырга кирәк.
Әгәр БАХН түләүчесе азат ителү хокукыннан файдаланса, ул алга таба аннан баш тарта алмый, ягъни Кодексның 145 статьясы буенча азат ителгән башка оешмалардан һәм шәхси эшмәкәрләрдән аермалы буларак, ЕСХН түләүчеләре үз инициативалары белән БАХН түләүчесе вазифаларыннан азат итү хокукыннан баш тарта алмый.
НДС тан азат итү хокукы түбәндәге очракта гына мөмкин:
- әгәр салым чоры дәвамында БАХН кысаларында товарларны (эшләрне, хезмәт күрсәтүләрне) реализацияләүдән алынган керем суммасы салымны исәпкә алмыйча югарырак күрсәтелгән керемнәрнең чик күләменнән артып китсә;
- ялган товарлар сатканда.
Салым кодексының 145 статьясы шартлары үтәлмәсә, керем чик суммаларыннан артып китсә яки акцизсыз (ялган) товар сату булган айның беренче числосыннан.
азат итү хокукы юкка чыгарыла. Азат ителү хокукын югалткан ай эчендә НДС суммасы бюджетка яңадан торгызылырга һәм түләнергә тиеш. Шул ук вакытта, хокук югалуга кадәр сатып алынган товарлар (эшләр, хезмәтләр күрсәтү) буенча салым суммасы, әмма соңыннан кулланылган салым түләүче тарафыннан салым салу объектлары дип танылган операцияләрне гамәлгә ашырганда, РФ НК 171 һәм 172 статьяларында билгеләнгән тәртиптә тотып калынган салым суммасы кабул ителә.
НДС тан азат ителү хокукын югалтса, БАХН түләүчеләр аны кабат ала алмый (РФ НК 145 ст.5 п. 335-ФЗ номерлы закон редакциясендә).
Әгәр БАХН салым түләүче табышка салым, НДС түли торган салым салуның гомуми режимына күчсә, салым салуның гомуми системасын салым түләүчеләр буларак Салым кодексының 145 статьясында каралган тәртиптә НДС түләүдән азат ителергә мөмкин.