Коррупция нәрсә ул һәм аның белән ничек көрәшергә?
Коррупция хезмәт урыныннан явызларча файдалану, ришвәт бирү, ришвәт алу, вазифалардан явызларча файдалану, файда алу максатларында коммерциячел сатып алу яки башка законсыз куллану, физик зат үз вазыйфаи нигезләмәсен җәмгыять һәм дәүләтнең законлы мәнфәгатьләренә карамастан, акча, кыйммәтләр, башка мөлкәт яки мөлкәти характердагы хезмәт күрсәтүләр рәвешендә күрсәтелгән затка башка физик затлар тарафыннан файда өчен законсыз бирү, шулай ук күрсәтелгән гамәлләр юридик зат исеменнән яисә мәнфәгатьләрендә башкару санала. Әгәр кеше матди файда алу максатыннан вазифасыннан законсыз файдаланса ул коррупцион системаның бер өлешенә әверелә.
Кызганычка каршы, кешеләрнең күпчелеге өчен вак ришвәт бирү
көнкүреш мәсьәләләрен хәл итүгә вак ришвәт бирү әхлакый чикләүләргә каршы килми. Шуңа күрә, беркайчан да вак ришвәт бирмәгән кешеләрне табу кыен.
Ришвәт тәкъдим иткән яки аны биргән кеше законны бозмый, яки киресенчә, ришвәт алучылар гаепле дигән фикер яшәп килә.
Коррупция бер сәгать эчендә генә барлыкка килми. Коррупциянең асылы үзара тирән бәйләнгән социаль күренешләрдә чагыла. Алар арасында җәмгыятьнең әхлакый бүленеше, хокукый нигилизм һәм гражданнарның хокукый грамоталылыгын җитәрлек дәрәҗәдә булмавы, гражданнарның конституциячел хокукларын һәм ирекләрен Начар гамәлгә ашыру һ.б. бар.
Менә коррупция кайбер нәтиҗәләре: матди һәм матди булмаган байлыкны нәтиҗәсез һәм гаделсез бүлү, дәүләт һәм муниципаль органнар эшчәнлегенең нәтиҗәлелеген киметү, икътисади үсеш темпларының акрынаюы, хакимияткә ышаныч дәрәҗәсенең кимүе һәм башкалар.
Коррупциягә каршы көрәшнең төп ысулы гражданнарның коррупция мөнәсәбәтләрендә катнашырга теләмәүдә чагылырга тиеш.
Мәсәлән, дәүләт, муниципаль органнарга һәм учреждениеләргә, яки коммерция оешмаларына мөрәҗәгать итәр алдыннан, теге яки бу орган, учреждение, оешма эшли торган норматив базаны өйрәнергә киңәш итәбез. Нәкъ менә законнарны белү вазифаи затның үз вазифалары аркасында болай да үтәлергә тиешле гамәлләр өчен ришвәт таләп итә башлавын аңларга ярдәм итәчәк.
Руслан Гыйзәтов,
район прокуроры.