"Эшкәртелмәгән сөт алганда төп ветеринария-санитария таләпләре»
2014 елның 1 маеннан Таможня берлегенең 033/2013 " сөт һәм сөт продукциясе иминлеге турында «Техник регламенты гамәлдә, ул Таможня берлегенең бердәм территориясендә азык-төлек максатларында кулланыла торган сөт һәм сөт продукциясенә кагыла:
- эшкәртелмәгән сөт;
- сөт продуктлары;
-составында сөт булган продуктлар;
- сөтле продуктлар;
- сөт нигезендә балалар туклануы продуктлары;
- сөт эшкәртүнең өстәмә продуктлары;
- функциональ кирәкле компонентлар.
Әлеге техник регламент Таможня берлегенең таможня территориясендә сөт һәм сөт продукциясен маркировкалау һәм төргәкләүгә карата мәҗбүри таләпләрне һәм Таможня берлегенең “Маркировкалау өлешендә азык-төлек продукциясе” (ТС 022/2011) Таможня берлегенең 2011 елның 9 декабрендәге 881 номерлы карары белән расланган Техник Регламенты таләпләрен һәм «Төргәкләү куркынычсызлыгы турында» Таможня берлегенең Техник Регламенты (ТС 005/2011) таләпләрен тулыландыручы билгели.
Сөт һәм сөт продукциясенә карата Таможня берлегенең Сөт һәм сөт продукциясенә куркынычсызлык таләпләрен билгели торган башка техник регламентлары кабул ителгән очракта, аларны җитештерү, саклау, ташу, сату һәм утильләштерү процессларына, шулай ук аларны маркировкалау һәм төргәкләүгә таләпләр, ягъни сөт һәм сөт продукциясе, аларны җитештерү, саклау, ташу, сату һәм утильләштерү процессларына таләпләр, шулай ук аларны маркировкалау һәм төргәкләүгә таләпләр Таможня берлегенең барлык техник регламентлары таләпләренә туры килергә тиеш.
Сыйфатлы сөт продукциясен алу өчен ветеринария-санитария кагыйдәләрен һәм сөт җитештерүнең зоогигиеник нормаларын төгәл үтәргә кирәк. Бу барлык милекләрдәге авыл хуҗалыгы предприятиеләренә (юридик затларга, крестьян-фермер хуҗалыкларына, шәхси эшмәкәрләргә, аеруча гаилә фермаларына һәм шәхси ярдәмче хуҗалыкларга); бүген сөт терлекчелеген асрау, үрчетү, шулай ук сөт җыю, ташу һәм сату белән шөгыльләнүчеләргә кагыла. Моннан чыгып, көн саен санитар чистарту, юу һәм дезинфекция үткәрү зарур, шул исәптән сөт җиһазларын, сөт чиләкләрен һәм савытларны санитар эшкәртүне дә кертеп, сыерларны һәм таналарны сауганнан соң имиләрен дезинфекция эретмәсен кулланып юу. Шул ук вакытта хайваннар авыруларын дәвалау һәм профилактикалау өчен антибиотиклар куллануны төгәл үтәп. Сөттә антибиотикларны булу рөхсәт ителми. Авыл хуҗалыгы терлекләреннән сөт савылганнан соң сөт чистартылырга һәм 4°С _+2°Ска кадәр 2 сәгать суытылырга тиеш. Эшкәртелмәгән сөтнең кислоталыгы 19°Т дан 21°Т га кадәр туры килергә тиеш. Суытылган сыек сөтне эшкәртү урынына китергә вакытта температурасы 10°С артмаска тиеш.
«Сөт һәм сөт продукциясе иминлеге турында» Таможня берлегенең Техник регламенты таләпләре (ТС 033/2013) түбәндәге күрсәткечләр буенча бик еш үтәлми:
- сөттә соматик күзәнәкләр саны буенча, бу-продуктның яхшы сыйфатының иң мөһим күрсәткечләренең берсе. Соматик күзәнәкләр булуны даими контрольдә тоту маститлы сыерларны оператив рәвештә ачыкларга һәм шуның нәтиҗәсендә сатып алучылар сатып ала торган азык-төлек продуктларының сыйфатын арттырырга мөмкинлек бирә. Нормадан артык соматик күзәнәкләр булган сөт кешедә аллергия һәм агулану китереп чыгарырга мөмкин.
Соматик күзәнәкләр- хайваннар организмының органнарында һәм тукымаларында була торган микроскопик кечкенә чыганак. Сөттә күзәнәкләр күп булу аның сыйфат күрсәткечләрен җитди киметүгә китерә: биологик тулы кыйммәтлелеге югала. Сөт кислотасы кими, май, казеин, лактоз югалту күзәтелә. Сөт тотрыксызлана, файдалы сөтчелек бактерияләре үсеше акрыная. Мондый сөттән сыйфатлы продуктлар (сыр, эремчек, май, кефир һ.б.) ясап булмый.
- мезофиль аэроб һәм факультатив-анаэроб микроорганизмнар (МАһФАМ) саны буенча. Сыек сөттә мөмкин булган төрле микроорганизмнарның киң төркеме. Бу күрсәткеч продуктларның сыйфатын бәяләү өчен бөтен җирдә кулланыла, алар җитештерүдә махсус микроблы культуралар (мәсәлән, сыра, куас, кисломолка продуктлары һәм тдп.) кулланыла. МАһФАМ составында микроорганизмнарның төрле таксономик төркемнәре - бактерияләр, чүпрә, гөмбәчекләр бар. Аларның гомуми саны продуктның санитар-гигиена торышы, аныңмикрофлора дәрәҗәсе турында сөйли. Микроорганизмнар күп булу сырлы сөт, саклау, транспортировкалау һәм сөт продукциясен сату кагыйдәләре һәм технологик режимнары бозылу турында сөйли.
Эшкәртелмәгән сөткә төп таләпләр:
Таможня берлегенең 033/2013/2013 Техник Регламенты белән регламентланган буенча «Соматик күзәнәкләр күләме» 7,5х10*5 КОЕ/см3. һәм МАһФАМ 5х10*5 КОЕ/см3 туры килергә тиеш.
Эчәк таякчыгы бактерияләре төркеме(ЭТБТ) сөттә булмаска тиеш. ЭТБТнең булуы сөт җитештергәндә санитар-гигиена кагыйдәләрен үтәмәү, яки эшкәртелмәгән сөтне саклау һәм транспортлау режимын бозу турында сөйли. Термик эшкәртүдән башка кеше куллана торган әзер продуктларда ЭТБТнең булуы аеруча куркыныч.
Татарстан буенча Россельхознадзор күзәтү идарәсенең дәүләт ветеринар күзәтчелеге бүлеге башлыгы ветеринария табибы, ветеринария фәннәре кандидаты Идрис ГАТИН
Кәрәзле тел. 89172723448, тел. 8(843)278-93-53 e-mail: gatinidris59@mail.ru