Йортыңны урын-җир кандалаларыннан ничек якларга.Көрәш чаралары һәм профилактика
Россиянең кайбер шәһәрләре территориясендә тропик урын-җир кандалалары бар. Бөҗәкләрнең әлеге төре Россиянең Европа өлеше өчен яңа булып тора. Белгечләр мәгълүматларына караганда, ел саен әлеге бөҗәкләрнең саны ике тапкырга арта.
Бөҗәкләрне антисанитар шартларда гына күренмиләр. Корткыч бер фатирга гына эләксә дә, бөтен бер йортны йоктыру куркынычы бар.
Паразитларның барлыкка килүен, барыннан да ешрак, йокыдан соң тәндәге тешләүләр булуыннан күреп була. Иң эреләре шырпы башы кадәр җитәргә мөмкин. Кандалалар кан белән туклана, шуңа күрә кешегә тартыла. Тропик кандалаларның шундый үзенчәлеге бар ки, алар кешегә һәм көндез һөҗүм итә ала.
Урын-җирдәге кандалаларның активлыгының төп чоры җәйгә һәм җылыту сезоны башлануга туры килә. Корткычларның иртә стадиядә күренүен күрү өчен дезинфекторлар урын-җир кирәк-яракларын ешрак алыштырырга киңәш итә.
Кунакханәләрдә яшәүчеләр, ә бөҗәкләр хәтта биш йолдызлы кунакханәләрдә дә очрый, өйгә урын-җир кандалалары рәвешендәге теләмәгән бүләк алып кайтырга мөмкин.
Экспертлар номерга кергәндә, персоналдан оялмыйча, урынны игътибар белән карап чыгарга — ә кечкенә билгеләре булган очракта, бу кунакханәдә яшәүдән баш тартырга киңәш итә.
Үз әйберләреңдә бөҗәкләрне өйгә алып кайтмас өчен, экспертлар чемоданны ваннада яки душта тотарга тәкъдим итә, чөнки тайгак өслекләрдә кандала авыррак керә.
Белгечләр пычрак кием һәм кием-салымны тыгыз ябылган пакетка салырга һәм идәндә сакламаска киңәш итә. Өйгә кайткач әйберләрне кер юу яки химчисткага бирү яхшырак, анда кандалаларны юк итәргә сәләтле югары температурада эшкәртү узачак.
Кандалалар үрчүне кисәтү максатларында профилактик һәм санитар-техник чаралар зур әһәмияткә ия.
Бүлмәләрне даими рәвештә тузан суырткычтан файдаланып җыештырырга, урын-җир кирәк-ярагын еш алыштырырга, саклау өчен савытларда тотмыйча ук юарга; диваннарны, келәмнәрне вакыт-вакыт карап торырга һәм кандалаларның яшәү эзләренә игътибар итәргә: җиһаз детальләре кисешкәндә кара нокталарны («утырту»), картиналар рамнарына, обойларның эчке ягында кан тапларына, урын-җир кирәк-ярагында кан тапларына һ. б.
Фатирларны системалы ремонтлау, түшәмнәрне агарту, обойлар ябыштыру, идәннәрдәге ярыкларны, плинтуслар артындагы, тәрәзә төпләрендәге һәм ишек яңакларын сылау зур әһәмияткә ия.
Аларның яшәү тирәлеген юк итү, санын киметү һәм начар яшәү шартларын булдыру өчен дәүләт теркәвен узган дезинсекцион (химик һәм микробиологик) чаралар кулланыла.
Гражданнар үз торак урыннарын, шул исәптән бакча йортларын, каралты корылмаларын гражданнарга көнкүрештә куллану өчен рөхсәт ителгән дезинсекция чаралары белән мөстәкыйль рәвештә дезинсекцияләргә хокуклы. Дәүләт теркәвен узган дезинсекция чараларын куллану өлкәсе һәм шартлары аларны куллану буенча инструкция белән билгеләнә.
Йогышсыз профильдәге оешмаларда кандалаларга каршы эшкәртү буенча консультация һәм һөнәри ярдәм алырга мөмкин.
Белешмә:
Урын-җир кандалалары (Cimex lectularius) - канатсыз кан суыручы бөҗәкләр, йорт (оя) паразитларына керә.
Кандалалар көнкүреш әгъзалары төркеменә карый, алар тиешле санитар хәлдәге имин биналарда яши һәм үрчи ала, ләкин алар еш кына кешеләр тыгызлыгы һәм санитар-техник торышы канәгатьләндерерлек булмаган торак биналарда очрый.
Кандалалар таралуның иң гади һәм иң еш очрый торган ысулы — аны әйберләр, кием-салым, мебель һәм башка көнкүреш предметлары белән кертү. Аларны бер бинадан бинага, бер йорттан икенчесенә, шәһәрдән шәһәргә күчерергә мөмкин. Алар күрше фатирлардан, каттагы вентиляция каналлары, электрозеткалар аша, ә җылы вакытта йортларның тышкы стеналары буйлап күченә ала. Моннан тыш, кандала чарлакта булырга мөмкин (әгәр аларда күгәрченнәр ояласа). Сирәк булса да, кандаланы кеше күп булган урыннарда, транспортта һәм башка урыннарда «эләктерергә» мөмкин.