РОССИЯДӘ ХАЛЫК САНЫН АЛУ БАШЛАНДЫ

1 октябрьдә Бөтенроссия халык санын алу башланды. Әлегә илнең ерак һәм кыен булган районнарында гына. Владивостокта узган матбугат конференциясендә катнашучылар кайсы торак пунктларда беренче исәпкә алучылар барлыкка киләчәк, алар ничек булачак, кем цифрлы волонтерлар — бу һәм башка нәрсәләр турында сөйләште.

Ил тарихында беренче санлы сан алу 1 октябрьдә башланды. Аның төп – Бөтенроссия этабы стартына нәкъ ярты ел кала, Россиянең авыр үтеп керә алырлык территорияләрендә яшәүче ярты миллионга кадәр кеше исәпләнәчәк. Һәм инде бер елдан ил халкының төгәл саны билгеле булачак. 1 октябрьдә Владивостокта узган «Бөтенроссия халык санын алу: Цифрлы чор өндәмәләре һәм мөмкинлекләре» матбугат конференциясе барышында Росстат вәкилләре яңа цифрлы форматның үзенчәлекләре һәм өстенлекләре, шулай ук статистика алдында заманча технологияләр ачучы мөмкинлекләр турында сөйләделәр.

Россиядә беренче цифрлы халык санын алу Тыва Республикасында (Бай-тайга районы), Томск өлкәсендә (Александровка, Кривошеин һәм Тегүлдер районнары) һәм Ямал-Ненец автономияле округында (Шурышкар районы) һәркем ала алырлык аерым территорияләрдән башлана. Беренче исәпкә алучылар 1 октябрьдә нәкъ менә шунда күрсәтелгән.

2020 елның 1 октябреннән 2021 елның 30 июненә кадәр илнең 26 төбәгеннән — Ерак Төньяктан, Себердән, Ерак Көнчыгыштан ерак һәм ерак районнарда 2600 торак пунктны исәпкә алу планлаштырыла. Нәкъ менә шунда, экстремаль шартларда, алда торган халык санын алуның яңа цифрлы технологияләре эшләнәчәк. Барыннан да элек-электрон планшетларга мәгълүматлар җыю.

"Язучылар респондентлар сүзләреннән электрон исәпкә алу электрон битләрдә тутырылачак, кәгазь электрон техника өчен экстремаль һава торышы очрагында резерв сыйфатында гына калачак. Хәер, планшетлар -30 градусны да түзәргә тиеш. Җайланмаларда шулай ук сан алучы маршруты белән цифрлы карталар күрсәтеләчәк ", - дип сөйләде Росстат җитәкчесе урынбасары Павел Смелов.

Аның сүзләренә караганда, планшетларны куллану электрон исәпкә алу кәгазьләренә мәгълүматларны 1,5-2 тапкырга тизрәк кертергә мөмкинлек бирәчәк.

Матбугат конференциясе кысаларында беренче тапкыр киң аудиториягә исәпкә алучыларның экипировкасы күрсәтелде, ул үз эченә "2020 елгы Бөтенроссия халык санын алу" дип язылган ак төстәге брендлы кызыл-зәңгәр төстәге шарфын һәм ачык төстәге полосалы һәм сан логотибы төшерелгән зәңгәр жилетны ала.

"Исәпкә алучы үзе белән Гознакта басылган күкрәк таныклыгы һәм паспорты булачак. Зур портфель урынына хәзер язучыда планшет, югары сыйдырышлы запас аккумулятор һәм ручкалы берничә кәгазь урнаштырылган юка җыйнак сумка булачак ", - дип аңлатты Росстат җитәкчесе урынбасары.

Халык санын алуда бары тик исәпкә алучы ярдәмендә генә катнаша ала. Илебездә яшәүчеләр киләсе елның 1 апреленнән 25 апреленә кадәр генә дәүләт хезмәтләре турында электрон исәпкә алу кәгазен мөстәкыйль рәвештә тутыра алачак.

«Мөстәкыйль интернет-исәпкә алу өчен без апрель ае буе түгел, ә 25 көн вакыт бирдек.Калган көннәрне язучылар йөреп чыгачак. Иң мөһиме-барысын да колачлау», — дип аңлатты Павел Смелов.

Шул ук вакытта Росстат интернет аша җанисәптә мөстәкыйль катнашу өлешендә яшь әниләргә аерым өметләр баглый.

«Без "Дәүләт хезмәтләре" порталында кешеләрнең активлыгын анализладык һәм әлеге мәйданчыкка ихтыяҗ булачак дигән нәтиҗәгә килдек. Хәзер порталда 100 млн. нан артык кеше теркәлгән, ә соңгы вакытта кулланучылар саны күп тапкырга арткан. Без халык санын алуның иң актив аудиториясе-үз балаларының киләчәге турында кайгыртучы яшь аналар-Президент түләүләр турында игълан иткәч, порталда гариза яза башлады. Хатын-кызлар Дәүләт хезмәтләрендә мөстәкыйль халык санын алу белән дә кызыксынырлар дип ышанабыз", - дип билгеләп үтте Росстат башлыгы урынбасары.

Цифрлы инновацияләр Росстат тарафыннан мәгълүматлар җыю процессына гына түгел, ә халык санын алуга әзерлек эшенә дә кертелә.

«Бездә инде эчке портал белән заманча BI-платформа эшли - бу халык санын алуның ситуацион үзәге, анда без һәр субъект һәм район буенча әзерлек этапларын күзәтәбез. Шул ук платформага алга таба халык санын алу нәтиҗәләре дә йөкләнәчәк. Теләге булган һәр кеше системага кереп, мөрәҗәгать итә һәм күрсәтмә график рәвештә тиз арада җавап ала алачак. Шулай итеп, без элеккеге томнардан һәм таблицалардан баш тартабыз һәм интерактив санлы мәгълүматка күчәбез», — дип билгеләп үтте Павел Смелов.

Росстат партнерлары да үз карарларын тәкъдим итә. Шулай итеп, Саклык банкы административ һәм башка чыганаклардан алынган төбәкләрнең халкы турында белешмәләрне берләштерү инициативасы белән чыкты. Идарәче директор - Саклык банкы дәүләт секторының клиент озатуы идарәсе башлыгы Владимир Маринов сүзләренчә, мондый проект исәпкә алу кысаларында, аерым алганда, Ерак Көнчыгышта планлаштырыла.

«Росстат белән безне күптәнге продуктив хезмәттәшлек бәйли, һәм без Бөтенроссия халык санын алу партнеры булуга бик шат. Бу проект бөтен ил өчен зур әһәмияткә ия һәм алга таба үсеш базасы булып тора. Апрельдә без үзара хезмәттәшлек турында килешү имзаладык һәм цифрлы технологияләр өлкәсендә безнең тарафтан тупланган тәҗрибәбез исәпкә алу нәтиҗәләрен югары дәрәҗәдә эшкәртү һәм анализлау процессын оештырырга ярдәм итәр дип өметләнәбез. Тагын без халыкка мәгълүмат җиткерү буенча уртак чаралар планлаштырабыз. Моннан тыш, безнең "Саклык банкы страхование" компаниясенең барлык исәп алучыларны бәхетсезлек очракларыннан иминият саклавы белән тәэмин итә ", - дип сөйләде Владимир Маринов.

Санлы волонтерлар эше алда торган халык санын алуның тагын бер мөһим яңалыгы булачак. Аларның функциясе нидән гыйбарәт булачагы турында Ерак Көнчыгыш федераль университеты студенты Анна Ярош сөйләде.

"Цифрлы волонтер мин язын, бездә дистанцион белем бирү башлангач булдым. Эш укытучыларның ни дәрәҗәдә онлайн-форматта укырга әзер булуы турында мәгълүмат җыюдан гыйбарәт иде. Шуннан соң кайнар линия булдырылды, анда волонтерлар укытучыларга, ә кайвакыт студентларга консультацияләр бирде. Аларга дистанцион белем бирү платформасын ничек кулланырга икәнен ачыкларга ярдәм иттеләр. Исәпкә алу өчен цифрлы волонтерлар да кирәк, чөнки күп кешеләр техниканы һәм сайтлардагы эшне бик үк яхшы белмиләр. Аларның теркәү, формалар тутыру белән бәйле күп кенә сораулары туарга мөмкин. Шуңа күрә барлык сорауларга тыныч һәм дусларча җавап бирәчәк һәм барысын да ачыкларга ярдәм итәчәк кешеләр кирәк. Студентлар арасында мондый кешеләр аз түгел ", - дип ышана Анна Ярош.

Чара йомгаклары буенча Бөтенроссия халык санын алу конвертын һәм почта маркасын юкка чыгару тантанасы булды. Владивостокта эш программасын "Мәгълүматларны демократлаштыру. Халыкның статистик грамоталыгы һәм исәпкә алу мәгълүматларыннан файдалануда үз-үзеңә хезмәт күрсәтүне популярлаштыру” түгәрәк эксперт өстәле дәвам итте.

Бөтенроссия халык санын алу 2021 елның 1 апреленнән 30 апреленә кадәр цифрлы технологияләр кулланып узачак. Алдагы халык санын алуның төп яңалыгы Россия халкы тарафыннан Дәүләт хезмәтләре порталында (Gosuslugi.ru) электрон исәп алу кәгазен мөстәкыйль тутыру мөмкинлеге булачак. Торак йортларны карап йөргәндә исәпкә алучылар махсус программа белән тәэмин ителешле планшетлар кулланачак. Шулай ук исәпкә алу участокларында, шул исәптән “Минем документлар” дәүләти һәм муниципаль хезмәтләр күрсәтү буенча күп функцияле үзәкләр биналарында да язылырга мөмкин булачак.