Сатып алучы товарны кем сатканын яисә хезмәт күрсәтүен белергә хокуклы. Бу хокукны "Кулланучылар хокукларын яклау турында" закон саклый. Өстәвенә, нәрсә сатып алуың бөтенләй мөһим түгел, сөт, футболка, мотоцикл яки хезмәт өчен түлисеңме (мәсәлән, чәч кисү).
"Кулланучының почмагы" - иң мөһим мәгълүмат урнаштырылырга тиешле махсус урын, ул сатучының сатарга хокукы булуын, ә башкаручының законлы нигезләрдә теге яки бу хезмәтне күрсәтергә мөмкинлеген раслый. Ул кулланучылар өчен уңайлы һәм кулай урында урнашырга, ә рәсмиләштерү хокукый мәгълүмат стенды яки махсус папка рәвешендә булырга мөмкин.
"Кулланучы почмагы" товар җитештерүчеләр, сатучылар, хезмәтләр күрсәтүчеләр өчен генә түгел, ә ә башка хезмәтләр өчен дә мәҗбүри.
“Кулланучы почмагы”на түбәндәге документлар урнаштырылырга тиеш:
Теркәүгә алу турында таныклык (расланылган күчермәсе);
Лицензия – сайлап алынган эшчәнлек төренә бәйле (расланылган күчермәсе);
Контрольлек функциясен үтәүче барлык ведомстволар һәм органнар исемлеге (шул исәптән контрольлек итүче органнарның адреслары һәм телефон номерлары) һәм, органнар билгеләре белән, тикшерүләр журналы.
“Кулланучылар хокукларын яклау турында” РФ Законы (рәсми басма);
Товарларның аерым төрләрен сату кагыйдәләре яки Җәмәгать туклануы хезмәтләрен күрсәтү кагыйдәләре (предприятиенең эшчәнлеге өлкәсе буенча):
Көнкүреш хезмәтләре күрсәтүчеләр өчен – Көнкүреш хезмәтләре күрсәтү кагыйдәләре, шулай ук күрсәтелә торган хезмәтләргә прейскурант;
Эш режимы;
Шикаятьләр һәм тәкъдимнәр кенәгәсе;
Эвакуация планы;
Халыкның кайбер категорияләренә хезмәт күрсәтү өчен законда билгеләнгән ташламалар һәм шартлар
Кайбер чиктән тыш ашыгыч хезмәтләрнең (МЧС һ.б.) телефон номерлары
Кулланучылар хокукларын яклау буенча җирле бүлек адреслары һәм телефоннары.
Шулай ук анда кайбер категориядәге товарларны сатуга бәйле мәгълүматлар да урнаштырылырга мөмкин. Мәсәлән, балигъ булмаганнарга спиртлы эчемлекләр һәм тәмәке сатуны тыю һәм моңа карата җаваплылык турында. Кулланучы почмагы күренеп торган урынга урнаштырылырга тиеш. Сатып алучыларга, әлеге почмак янына килеп, андагы документлар белән танышу мөмкинлекләрен тудыру шарт.
Дөрес итеп эшләнеп урнаштырылган “Кулланучы почмагы” – сәүдә объекты имиджын тәшкил итүче әйберләрнең берсе һәм кулланучыларга сыйфатлы хезмәт күрсәтү нигезе!
"Кулланучы почмагы" төрле сәүдәдә кирәк түгел.
“Кулланучы почмагы” тапмасаң нишләргә?
Товарны, эшләрне, хезмәтләрне сату урынында "Кулланучы почмагы" юк һәм югарыда күрсәтелгән мәгълүмат һәм документлар белән танышу мөмкинлеге булмаганда, түбәндәгеләрне эшләргә кирәк.
1.Сатучыга (башкаручыга) "Кулланучы почмагы"н булдыру турында язма таләп белән мөрәҗәгать итәргә. Претензиядә "Кулланучы почмагы"нда нинди мәгълүмат юклыгын күрсәтергә кирәк.
2.Гаепле затларны административ җаваплылыкка тарту өчен дәүләт хакимиятенең вәкаләтле органнарына яисә хокук саклау органнарына мөрәҗәгать (гариза, шикаять) бирергә.
Шулай итеп, Роспотребнадзорның территориаль органына мөрәҗәгать итәргә мөмкин.
Гариза (шикаять) сатучыга (башкаручыга) планнан тыш тикшерү үткәрү өчен нигез булырга яки, Роспотребнадзор тарафыннан административ хокук бозу турында эш кузгатуга сәбәп булырга мөмкин.
Игътибар итегез! Гражданнарның гомеренә яки сәламәтлегенә зыян китерү куркынычы барлыкка килгән очракта, шулай ук мондый зыян булганда шунда ук Роспотребнадзорга гариза белән мөрәҗәгать итәргә мөмкин, башка очракларда - җитештерүчегә (башкаручыга, сатучыга) алдан мөрәҗәгать иткәннән соң.
Тагын, шулай ук административ хокук бозу турында производство ачу вәкаләтләре бирелгән прокуратура органнарына гариза (шикаять) җибәрергә мөмкин.
Автомобильләр, мототехника, прицеплар һәм номерлы агрегатлар, кыйммәтле металл һәм кыйммәтле ташлар, дару препаратлары һәм медицина билгеләнешендәге әйберләр, көнкүреш химиясе товарлары, аудиовизуаль әсәрләр һәм фонограмм нөсхәләре, электрон исәпләү машиналары һәм белешмәләр, корал һәм патроннар, этил спирты, алкогольле һәм спиртлы продукция, шулай ук аның нигезендә җитештерелә торган сыра һәм эчемлекләр сатканда "кулланучы почмагы" булмаганда полициягә мөрәҗәгать итәргә мөмкин.
3. Шикаятьне шулай ук җирле үзидарә органнарына һәм кулланучыларның иҗтимагый берләшмәләренә (аларның ассоциацияләренә, берлекләренә) җибәрергә мөмкин, алар, үз чиратында, тиешле чараларны бозу һәм кабул итү фактын тикшерү өчен дәүләт хакимиятенең вәкаләтле органнарына мөрәҗәгать итәргә мөмкин.
4. Сатучы (башкаручы) дәгъва кылуны ирекле канәгатьләндерүдән баш тартса яисә мөрәҗәгатькә җавап бирмәсә, кулланучылар хокукларын яклау турындагы дәгъва гаризасы белән судка мөрәҗәгать итәргә мөмкин. Әмма, мәҗбүри мәгълүматны җиткермәү аркасында кулланучыга зыян китерү белән бәйле булмаган "кулланучылар почмагы" н җиһазлауны таләп итеп судка мөрәҗәгать итү практикада таралмаган.
Шул ук вакытта аерым кулланучыларның хокукларын яклау һәм кулланучыларның билгесез төркеме мәнфәгатьләрен яклау максатларында судка мөрәҗәгать итү хокукы Роспотребнадзорның вазыйфаи затларына, прокуратура органнарына, җирле үзидарә органнарына, кулланучыларның иҗтимагый берләшмәләренә (аларның ассоциацияләренә, берлекләренә) бирелде.
Дөрес рәсмиләштерелмәгән "кулланучы почмагы", яки аның булмавы - кулланучылар хокукларын бозу, моның өчен штрафлар һәм административ җаваплылык каралган.