Грипп турында җиде сорау
Узган ел эпидемия булмаса, гриппка каршы прививка ясатырга кирәкме?
Узган сезонда Россиядә гриппның кайбер очраклары гына ачыкланды. Башка илләрдә дә шундый ук хәл күзәтелде – яки спорадик авыру булды, яки зур булмаган локаль кабынулар күзәтелде. Тик грипп узган эпидемия сезонында теркәлмәгән булса, бу әле аның быел да булмый дигән сүз түгел.
Шулай ук шуны истә тотарга кирәк: грипп сезонында берьюлы ике инфекция — COVID-19 һәм грипп йоктыру куркынычы бар. Моннан тыш, дөньяда 2009-2010 елларда пандемия китереп чыгарган (А/H1N1/pdm2009 ("дуңгыз" гриппы) кебек грипп вирусы штаммнарын циркуляцияләү дәвам итә. Ул куркынычларның берсе булып санала, чөнки ул шактый дәвамлы авыру булырга һәм вируслы пневмониягә китерергә мөмкин. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы тарафыннан нәкъ менә шундый ике грипп вирусы штаммасы 2021-2022 еллар сезоны вакциналарына кертү өчен тәкъдим ителде.
Быел гриппка каршы вакциналар составына нинди штаммнар керәчәк? Быел вакциналарның штамм составы үзгәрде, чөнки дөньяның төрле лабораторияләрендә идентификацияләнгән грипп вирусларының штаммнары составы ел дәвамында үзгәрде. Яңа сезонда, Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы рекомендациясе буенча, вакциналар составын яңарттылар. Еш кына былтыр күзәтелмәгән А-A/Wisconsin/588/2019, A/Cambodia/e0826360/2020, A/Victoria/2570/2019 гриппы штаммнары теркәлә башлады. Алар яңартылган вакцина составына кертелде. В - B/Washington/02/2019 һәм B/Phuket тибындагы грипп вирусы Штаммы/3073/2013 - элек тә күзәтелде. Шуңа күрә алар киләчәк эпидемия сезоны вакцинасы составына үзгәрешсез керде.
Гриппка каршы өчвалентлы һәм дүртвалентлы вакциналар ни белән аерыла?
Өчвалентлы вакциналар составына грипп вирусының өч штаммы кертелгән: А тибындагы ике штамм һәм бер типтагы В. Дүртвалентлы вакцинада тагын бер, дүртенче В штаммы өстәлде. Шуңа күрә дүртвалентлы вакцина нәтиҗәлерәк санала, чөнки алар вирусның күбрәк вариантларыннан саклый.
Әгәр мин гриппка каршы прививка ясатсам, ул миңа коронавирус белән авырмаска ярдәм итәчәкме?
Юк, чөнки бу төрле инфекцияләр һәм төрле вируслар. Үзеңне грипптан һәм COVID-19дан саклау өчен коронавирустан да, грипптан да вакцинация узарга кирәк. Бу төрле вакциналар арасында интервал 1 ай булырга тиеш. Исегездә тотыгыз, COVID-19 һәм грипп белән бер үк вакытта зарарлану респиратор инфекциясенең тагын да авыррак формаларына китерә һәм үлем куркынычын арттыра.
Клиник картина буенча грипп һәм COVID-19 еш кына дифференциацияләргә кыен, әле диагнозны лаборатор раслауга кадәр дәвалауның дөрес булмаган тактикасына китерергә мөмкин, бу исә төрле патологияле кешеләр өчен аеруча куркыныч.
Бер үк вакытта (бер көндә) грипп һәм COVID-19 гриппка каршы прививка ясатырга мөмкинме? COVID-19 прививка ясатканнарга нишләргә? Бер генә прививканы да ясарга өлгермәгән кешеләргә нишләргә?
Юк, прививкалар арасында интервал 1 ай тәшкил итәргә тиеш.
Әгәр сез әле коронавируска да, гриппка да прививка ясатмаган булсагыз, башта коронавирустан ике этаплы вакцинация узарга һәм COVID-19 вакцинасының икенче компоненты кертелгәннән соң, гриппка каршы вакцинация ясарга кирәк. Әгәр COVID-19дан вакцинация вакыты килеп җитмәгән булса (мәсәлән, сез бу инфекцияне кичердегез яки коронавирустан 6 ай элек вакцинация үттегез), башта гриппка каршы вакцинация ясатыгыз, ә бер айдан соң коронавируска вакцинация ясатыгыз.
Иң мөһиме, вакцинация вакытында шуны истә тотарга кирәк: гриппка һәм COVID-19 каршы прививкалар арасындагы интервал 1 айдан да ким булмаска тиеш.
Бер үк вакытта гриппка һәм пневмониядән (бер көндә) прививка ясарга мөмкинме?
Әйе, гриппка һәм пневмокококка каршы прививкаларны риск төркемнәренә (мәсәлән, өлкәннәргә) бер көнне ясарга мөмкин.
Гриппка каршы прививканы беренче чиратта кемгә ясатырга кирәк?
Грипптан, барыннан да элек, бу инфекциянең авыр агымы буенча риск төркеменә керүче кешеләргә прививка ясатырга киңәш ителә. Прививкаларның Милли календаре нигезендә бу контингентка түбәндәгеләр керә: 6 айдан өлкәнрәк балалар, 1-11 сыйныф укучылары; һөнәри белем бирү оешмаларында һәм югары белем бирү оешмаларында укучы балалар; аерым һөнәрләр һәм вазыйфалар буенча эшләүче өлкәннәр (медицина һәм белем бирү оешмалары, транспорт, коммуналь өлкә һәм хезмәт күрсәтү өлкәсе хезмәткәрләре); вахта ысулы белән эшләүче затлар, хокук саклау органнары һәм дәүләт контроль органнары хезмәткәрләре; дәүләт чиге аша уздыру пунктларында социаль хезмәт күрсәтү оешмалары һәм күп функцияле үзәкләр хезмәткәрләре; дәүләт граждан һәм муниципаль хезмәткәрләр; йөкле хатын-кызлар; 60 яшьтән өлкәнрәкләр; хәрби хезмәткә чакырылырга тиешле затлар; хроник авырулар, шул исәптән үпкә, йөрәк-кан тамырлары авырулары, метаболик җитешсезлекләр һәм симерү.