Әлки кулланучылары сорауларына Дәүләт алкоголь инспекциясе белгечләре җавап бирә
Сораулар спектры киң һәм менә сыйфатсыз товарларны сатып алу белән бәйле кайбер мәсьәләләр:
- Товарларда җитешсезлекләр табылганда кулланучының нинди хокуклары бар?
Җавап: Әгәр җитешсезлекләр сатучы тарафыннан алдан әйтелмәгән булса, кулланучы, товарда ачыкланган очракта, үзе сайлавы буенча түбәндәгеләргә хокуклы:
товарны шундый ук маркадагы товарга алыштыруларын һәм товарны, сатып алу бәясен кабат исәпләп, башка маркадагы шундый ук товарга алыштыруларын таләп итәргә;
сатып алу бәясенең якынча кимүен таләп итәргә;
товар җитешсезлекләрен бушлай бетерүне яисә кулланучы яки өченче зат тарафыннан аларны төзәтү чыгымнарын каплауны таләп итәргә;
сату-алу килешүен үтәүдән баш тартып, товар өчен түләнгән акчаны кире кайтаруларын таләп итәргә.
Кулланучы шулай ук товарны тиешенчә булмаган сыйфатта сату нәтиҗәсендә үзенә китерелгән зыянны тулысынча түләүне таләп итәргә хокуклы. Әмма техник яктан катлаулы товарга карата кулланучы анда җитешсезлекләр ачыкланган очракта, сату-алу шартнамәсен үтәүдән баш тартырга һәм товар өчен түләнгән сумманы кире кайтаруны таләп итәргә яки кулланучыга мондый товарны тапшырган көннән алып унбиш көн эчендә аны алыштыру турындагы таләпне күрсәтергә хокуклы.
Шушы вакыт узганнан соң әлеге таләпләр бары тик бер очракта гына канәгатьләндерелергә тиеш: товарның җитди кимчелеген ачыклау; товарның кимчелекләрен бетерү буенча законда билгеләнгән срокларны бозу (45 көн); товарның кимчелекләрен берничә тапкыр бетерү аркасында товарны һәр гарантия елында утыз көннән артык кулланып булмаган очракта. Техник яктан катлаулы товарларның исемлеге Россия Федерациясе Хөкүмәте тарафыннан раслана.
- Сатучы сыйфатсыз товарны сатуга бәйле кулланучы таләпләрен кайсы срокта канәгатьләндерергә тиеш?
Җавап: канәгатьләндерү вакыты кулланучы куйган таләпкә турыдан-туры бәйле.
Әйтик, кулланучы сыйфатсыз товар өчен акча яки сатып алу бәясен киметүне таләп иткән. Сатучы әлеге таләпләрне 10 көн эчендә канәгатьләндерергә тиеш. Кулланучының җитешсезлекләрне бушлай бетерү турындагы таләбе исә кулланучы белән килештерелгән вакытта канәгатьләндерелергә тиеш, әмма ул 45 көннән дә артмаска тиеш. Товарны алыштыру 7 көн эчендә башкарыла, ә мондый товарның сыйфатын өстәмә тикшерү кирәк булганда, сатучы әлеге таләп куелганнан соң егерме көн эчендә башкарыла. Әгәр сатучының таләп куелган вакытка товарны алыштыру өчен кирәкле мөмкинлеге юк икән, алыштыру ай дәвамында башкарылырга тиеш.
- Сатучы товарның җитешсезлекләренә карата кулланучы таләпләрен канәгатьләндерү срокларын бозган өчен җаваплымы?
Җавап: кулланучының аерым таләпләрен канәгатьләндерү срокларын бозган өчен, мондый хокук бозуларга юл куйган сатучы кулланучыга товар бәясенең бер проценты күләмендә неустойка (пеня) срогы чыккан һәр көн өчен түли.
- Товарның сыйфатын һәм экспертизасын сатучы нинди срокта үткәрергә тиеш?
Җавап: товарга экспертиза кулланучының тиешле таләпләрен канәгатьләндерү өчен законда билгеләнгән срокларда үткәрелә. Ягъни, кулланучы акчаны кире кайтаруны таләп итсә, 10 көн эчендә сатучы товарның сыйфатын тикшерү, аңа экспертиза (кирәк булса) үткәрергә һәм шул ук вакытта акчаны кире кайтарырга тиеш. Шулай ук кулланучының башка таләпләрен күрсәтеп, сыйфат (экспертиза) тикшерүен үткәрү сроклары да билгеләнә. Әйтик, товарның җитешсезлекләрен бушлай бетергәндә-товарның сыйфатын тикшерү һәм ремонтлау 45 көннән дә артмаска тиеш. Товарны алмаштырганда экспертиза үткәрү вакыты-20 көн.
- Товардагы җитешсезлекләр гарантия срогы тәмамланганнан соң ачыкланса, нишләргә?
Җавап: Шартнамәдә каралган гарантия срогы ике елдан кимрәк булган һәм товардагы җитешсезлекләр гарантия срогы тәмамланганнан соң кулланучы тарафыннан ачыкланган очракларда кулланучы әгәр товар җитешсезлекләре кулланучыга тапшырылган вакытка кадәр яисә шул вакытка кадәр барлыкка килгән сәбәпләр аркасында барлыкка килгән булуын исбатласа, сатучыга «Кулланучылар хокукларын яклау турында» Россия Федерациясе Законының 18 статьясында каралган таләпләрне белдерергә хокуклы. Моны бәйсез экспертиза ярдәмендә исбатларга мөмкин. Кызганычка каршы, Чистайда андый оешмалар юк, әмма Казанда һәм башка эре шәһәрләрдә алар күп. Экспертиза өчен түләгәннән соң, барлык документларны (чек, килешү һ.б.) саклап калырга кирәк. Эксперт товарда җитешсезлекләр барлыкка килү сәбәбен ачыклаячак һәм бәяләмә бирәчәк. Әгәр товарда җитешсезлек җитештерүче аркасында барлыкка килгән икән, сатучы кулланучының таләпләрен канәгатьләндерергә генә түгел, экспертиза үткәрү белән бәйле чыгымнарны да түләргә тиеш булачак.
- Озак файдаланудагы товарны ремонтлау (алмаштыру) вакытында кулланучыга вакытлыча файдалануга тапшыру өчен бушлай бирергә тиешме?
Җавап: закон нигезендә, озак файдаланудагы товар, кулланучы, әлеге таләпне куйган очракта гына, ремонт яисә алыштыру чорында гына бирелә. Шул ук вакытта, алыштырылган очракта, озак файдаланудагы товарны алыштыру өчен җиде көннән артык вакыт кирәк булганда бирелә. Сатучы кулланучының әлеге төп куллану үзенчәлекләренә ия булган товарны вакытлыча файдалануга бирү турындагы таләбе куелганнан соң өч көн эчендә канәгатьләндерергә тиеш. Әмма әлеге таләп кагылмый торган озак вакытлы кулланыштагы товарлар исемлеге бар. Әлеге исемлек Россия Федерациясе Хөкүмәте тарафыннан билгеләнгән.
- Сатучыларның бәясен киметеп сату (распродажа) вакытында сатып алынган товарны кире алмаячагы турында кисәтүе законлымы, хәтта ул тиешенчә сыйфатсыз булса да?
Җавап: мондый кисәтү законга каршы килә. Сыйфатсыз товарга килгәндә, әгәр аның җитешсезлекләре сатканда әйтелсә, кулланучы товарны кире кайтару яки алыштыру хокукы гарантия срогы дәвамында гамәлдә була. Ә әйтелмәсә -ике ел дәвамында. Сатучының әлеге хокукларын, шул исәптән сатуда сатылган товарларга карата да, чикләргә хокуклысыз.
- Сатучы, кулланучы касса чегын югалтканлыктан, сыйфатсыз товарны алыштырудан баш тартса, нишләргә?
Җавап: Законнар нигезендә кулланучының касса яисә товар чекы йә товарны сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы башка документы булмау аның таләпләрен канәгатьләндерүдән баш тарту өчен нигез булып тормый. Бәхәс барлыкка килгән очракта кулланучы шаһит күрсәтмәләренә таянырга хокуклы. Әгәр дә сатучы шаһит күрсәтмәләрен игътибарга алмаса, судка мөрәҗәгать итәргә кирәк.