Шәхси эшмәкәрләрнең иминият кертемнәрен түләү тәртибе һәм сроклары турында
Әгәр гражданин үз – үзенә эшләргә дигән карар кабул иткән һәм шәхси эшмәкәр сыйфатында теркәлгән икән, ул мәҗбүри рәвештә иминият взнослары түләүче була.
Иминият взносларын шәхси эшмәкәрләр, крестьян (фермер) хуҗалыклары башлыклары һәм әгъзалары, адвокатлар, нотариуслар, арбитраж идарәчеләр, бәяләүчеләр һәм шәхси практика белән шөгыльләнүче башка затлар түли. Әгәр иминият кертемнәрен түләүче бер үк вакытта ике категориягә керә икән - үзе өчен иминият кертемнәрен түли торган шәхси эшмәкәр һәм үз хезмәткәрләре өчен кертемнәрне түли торган эш бирүче, ул һәр нигез буенча иминият кертемнәрен исәпләп чыгара һәм түли. Шул ук вакытта иминият взнослары салым салу системасына, эшкуарлык эшчәнлеге төренә һәм керемнәрнең булу-булмауга бәйсез рәвештә түләнергә тиеш. Түләү вакытын үз теләгең белән сайларга мөмкин – я бер тапкыр, я ел дәвамында берничә түләү белән, әмма агымдагы елның 31 декабреннән дә соңга калмыйча.
Шулай итеп, агымдагы ел ахырына кадәр ялланган хезмәткәрләре булмаган барлык эшмәкәрләргә беркетелгән күләмдә 40 874 сум күләмендә иминият взнослары түләргә кирәк, аларның 32 448 сумы-пенсия взносы һәм 8 426 сумы-медицина иминиятенә взнослар.
2021 елның 31 декабрендә ял көне дип игълан ителгәнлектән, 2021 ел өчен соңгы срок 2022 елның 10 гыйнварына күчерелә.
Игътибар итәбез, әгәр дә ШЭ кереме күләме календарь ел өчен 300 мең сумнан артып китсә, мәҗбүри пенсия иминияте өлешендә түләүченең хисап чорына 300 мең сумнан артык керем суммасының 1%ын өстәмә рәвештә түләргә кирәк. Шул ук вакытта иминият кертемнәре суммасы мәҗбүри пенсия иминиятләштерүенә иминият кертемнәренең сигез тапкыр теркәлгән күләменнән артып китә алмый. Ягъни, ШЭ өчен мәҗбүри пенсия иминиятенә 2021 елда 8 х 32 448 сумнан артык кертем була алмый. = 259 584 сум.
Шул ук вакытта мәҗбүри пенсия иминияте өлешендә иминият взносларын түләү өчен керемнәр 1% күләмендә салым түләүченең исәпкә алу урыны буенча салым органына бирелгән мәгълүматлар нигезендә һәм салым салуның сайланган системасына бәйле рәвештә билгеләнәчәк:
- УСН «доход-расход» объекты белән һәм ОСНО белән - керемнәр салым декларацияләре буенча, чыгымнарны исәпкә алып билгеләнә;
- «керемнәр» объекты белән УСН - декларация нигезендә керем;
- ПСН - патентка кушымтадан потенциаль керем алу мөмкинлеге суммасыннан.
Әгәр берничә салым салу режимы кулланыла икән, эшчәнлектән керемнәрне суммалаштырырга кирәк. Исегезгә төшерәбез, 300 мең сумнан артып киткән керемнәрнең 1% ын түләү срогы 2022 елның 1 июленнән дә соңга калмыйча түләргә кирәк.
Моннан тыш, ШЭ ялланган хезмәткәрләре өчен квартал саен яшәү урыны буенча салым органына иминият кертемнәре буенча хисап чорыннан соң килүче айның 30 нчы числосыннан да соңга калмыйча исәп-хисапны тапшырырга тиеш. Шулай ук шәхси эшкуар ай саен хезмәткәрләрнең хезмәт хакыннан саналган иминият кертемнәре суммасын түбәндәге ставкалар буенча алдагы календарь айның 15 числосыннан да соңга калмыйча түбәндәге ставкалар буенча түләргә тиеш:
- Пенсия фондына билгеләнгән чик күләмнең 22% ставкасы буенча, 2021 елда ул 1 465 мең сум тәшкил итә, ә “үтә чик " - 10 процент ставкасы буенча
- Социаль иминият фондына билгеләнгән чик күләме чикләрендә 2,9% ставка белән, 2021 елда 966 мең сум тәшкил итә.,
- медицина иминияте фондына 5,1% ставкасы буенча.
Шул ук вакытта, кече һәм урта эшкуарлык субъектлары реестрында теркәлгән индивидуаль эшкуарлар, МРОТ законнарында билгеләнгән минималь тарифлар буенча хезмәткәрләргә түләүләрнең бер өлешенә карата иминият кертемнәрен исәпләп чыгара:
- Пенсия фондына базаның билгеләнгән чик күләменнән һәм аннан тыш - 10% ставка буенча;
- 0 %ставка буенча Социаль иминият фондына
- медицина иминияте фондына 5% ставкасы буенча.
Түбәндәге тарифлар буенча шулай ук социаль-икътисадый үсеше алдан билгеләнә торган территориянең резиденты статусын бары тик яңа эш урыннарында гына барлыкка килә торган хезмәткәрләргә түләүләргә карата алган индивидуаль эшкуарлар иминият кертемнәрен исәпләргә хокуклы, алар базаның билгеләнгән иң чик күләме чикләрендә ШЭ - ТОСЭР резиденты тарафыннан төзелә:
- Пенсия фондына-6 %ставка буенча;
- 1,5 % ставкасы буенча Социаль иминият фондына;
- медицина иминияте фондына 0,1% ставкасы буенча.