Туклану рационындагы бал турында
1 аш кашыгы бал (21 грамм) составында 64 калория һәм 17 грамм шикәр, шул исәптән җиләк-җимеш, глюкоза, мальтоза һәм шикәр бар.
Табигый балның 100 граммына туры килә
Су 17.10 г
Аксым 07.3 г
Май 0.0 г
Углевод 82.4 г
Витамин B2 (робофлавин) 0.038 мг
Витамин B3 (ниацин) 0.121 мг
Витамин B5 (пантотен кислотасы) 0.068 мг
Витамин B6 (пиридоксин) 0.024 мг
Витамин B9 (фолацин) 2 мкг
Витамин C (аскорбин кислотасы) 0.5 мг
Кальций 6 мг
Тимер 0.42 мг
Магний 2 мг
Фосфор 4 мг
Калий 52 мг
Натрий 4 мг
Цинк 0.22 мг
Бал составына биологик актив үсемлек кушылмалары һәм антиоксидантлар керә. Балның кара сортларында әлеге кушылмаларда күбрәк.
2. Бал - табигый энергия чыганагы
Бал составында табигый шикәр (80 процент), су (18 процент) һәм минераллар, витаминнар, серкә һәм аксым (2 процент) бар. Балны "идеаль ягулык" дип атаулары гаҗәп түгел. Ул энергия чыганагы булып тора, спортчылар өчен күнегүләрдән соң энергия чыганагы булып тора.
3. Бал антиоксидантларга бай
Сыйфатлы балда бик күп антиоксидантлар бар. Аларга флавоноидлар һәм органик кислоталар кебек ферментлар һәм кушылмалар керә. Антиоксидантлар йөрәк өянәге, инсультлар һәм яман шешнең кайбер төрләре куркынычын киметүгә ярдәм итә. Алар шулай ук фикер туплауга ярдәм итә. Бал куллану артериаль басымның уртача кимүенә китерергә мөмкин.
4. Бал холестерин дәрәҗәсенә уңай тәэсир итә.
Кечкенә генә бал куллану гомуми холестеринның кимүенә китерә.
5. Бал ашказаны җәрәхәте һәм башка ашказаны-эчәк авырулары вакытында авырту тойгыларын киметә.
6. Бал бактериягә каршы, гөмбәчеккә каршы тәэсир итә.
7. Бал ютәл вакытында тамак ачытуын киметә.
8. Бал - ул пробиотик.
Бал составына 6 төр лактобацилл һәм 4 төрле бифидобактерия керә.
9. Бал иммун системасын ныгыта.
Бал иммун күзәнәкләрен җитештерүне стимуллаштыра.
10. Бал куллану авырлык белән сәламәт идарә итүгә ярдәм итә.
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, шикәрне бал белән алыштыру чынлыкта авырлык артуны булдырмаска, шулай ук канда шикәр дәрәҗәсен киметергә ярдәм итә. Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, бал шулай ук шикәр белән чагыштырганда сывороткада триглицеридлар дәрәҗәсен киметергә мөмкин.
Тагын бер тикшеренү күрсәткәнчә, яңа бал аппетитны баса торган гормоннарны активлаштырырга мөмкин.
Балның зыяны турында
Шуны истә тоту мөһим, бал да шикәр, шуңа күрә ул бик калорияле һәм аның белән югары массалы һәм шикәр чирле авыру кешеләргә мавыгырга кирәкми.
Балны күп микъдарда куллану симерүгә ярдәм итә, шикәр диабетына һәм инсулин җитештерүгә бәйле башка бозуларга китерә.
Игътибар итегез
* 45 градустан югарырак җылытканда бал барлык файдалы үзлекләрен югалта.
* Бал белән агуланырга мөмкин
• Балны күп куллану эчегездә кискен авыртулар китереп чыгарырга мөмкин.
* Бал куллану аллергия реакцияләре китереп чыгарырга мөмкин, хәтта анафилактик шок та, бигрәк тә серкәгә аллергиядән җәфа чигүче кешеләрдә хәл начарланырга мөмкин.
* Бал артериаль кан басымын киметә, ә бу гипотониклар өчен куркыныч.
Балны күпме сакларга була?
"ГОСТ Р 54644-2011" таләпләре нигезендә Россия Федерациясенең милли стандарты. Табигый бал. Техник шартлар" (Росстандартның 13.12.2011 N 793-ст.
• П.7.2.3. Яхшылап ябылган савытларда, мичкәләрдә һәм башка транспорт тарында натураль балны саклауның киңәш ителә торган вакыты - экспертиза уздыру датасыннан 1 ел.
П. 7.2.4. Герметик савытта натураль бал саклауның киңәш ителә торган вакыты - төрү датасыннан 2 ел.
• П.7.2.5. Бал саклау температурасы 20 °C тан югары түгел.
Балны ничек сакларга?
Табигый бал саклана бүлмәләр турыдан – туры төшүче кояш нурларыннан сакланырга тиеш. Балны агулы, янучан үзлеге булган әйберләр һәм үзенә хас булмаган ис бирергә мөмкин булган азык-төлек белән бергә саклау рөхсәт ителми.
Бал сатып алган вакытта нинди мәгълүмат булырга тиеш?
Халыкка сату яки сәнәгать эшкәртү өчен умарталыктан килә торган табигый балның һәр партиясен продукция җитештерү шартларына туры килүен раслый торган ветеринария таныклыгы белән озаталар. Кулланучылар тарасының корпусына яки капкачына этикетка ябыштыралар яки ГОСТ Р 51074 буенча литография салалар. Транспорт тарасына күрсәтмә белән түбәндәге мәгълүмат китерәләр:
- җитештерүченең, аның юридик адресының һәм (юридик адрес белән туры килмәгәндә) җитештерү адресының исемнәре;
- продукт исемнәре;
- бал төре (чәчәкле яисә катнаш);
- җыю елы;
- төрү датасы;
- брутто һәм нетто массасы;
- транспорт тартмасында продукция берәмлекләре саны;
- стандартның билгеләре.
Нинди балны кабул итү яхшырак?
Күпчелек белгечләр балны су эретмәләре рәвешендә кабул итәргә киңәш итә (бер аш кашыгы бал, бер стакан бүлмә температурасындагы су). Әмма сәламәт кешеләр балны ешрак чиста рәвештә ашыйлар. Балны дәвалау максатлары белән кабул иткәндә иң яхшысы табиб белән киңәшләшү.
Бал әчиме?
Дөрес сакламаган очракта мөмкин. Бал-гигроскопик матдә, ягъни үз эченә дым сеңдерүче матдә. Әгәр балны чагыштырмача дымлылык югары булган бинада сакласак, балның өске катламы һавадан дым сеңдерә һәм әчи башлый. Шуңа күрә балның герметик рәвештә төрелгән савытта саклануы мөһим.
Кайчакта, балны бик озак саклаганда, өстендә балга караганда аксылрак көпшәк катлам хасил була, әйтерсең, шикәр-ком. Бу нәрсә һәм ни өчен була?
Бу балга караганда тәмгә баллырак һәм яктырак булган бу өске катлау кристаллы глюкозадан гыйбарәт, ул кристаллар ристаль сыеклык белән капланмаган. Мондый күренеш глюкоза һәм суның массакүләм өлеше түбән булган җитлеккән балга хас. Балны болгатып алга таба да югарырак температурада сакласаң, дефект тулысынча юкка чыга.
Бал туңамы?
Бал температура минус З6°С булганда туңа, шул ук вакытта аның күләме 10% ка кими.
Бал нинди төстә була?
Һәр сорт балның үз төсе бар: чәчәкнең —якты-сары, юкәнең — янтар, карабодайның — көрән. Балның төсе төрле булырга мөмкин, әмма табигый бал кристаллашканчыга кадәр һәрчак үтә күренмәле. Продуктка игътибар белән карагыз. Әгәр сез бал болганчык һәм төбенә утырган булса, сатып алудан баш тартыгыз.
Бал кайда сатып алырга?
Балны җитештерүчеләрдән яисә сәүдә оешмаларыннан сатып алырга тәкъдим ителә, шул ук вакытта кулланучы продукциянең сыйфатын һәм куркынычсызлыгын раслаучы документлар (ветеринария таныклыгы яки ярашлы декларация) белән танышырга хокуклы.
МӨҺИМ! Продукцияне билгесез урыннарда сатучы затлардан бал сатып алырга кирәкми.