Яшүсмер һәм яшьләргә алкогольнең зарарлы йогынтысы

Кызганычка каршы, соңгы вакытта яшүсмерләр арасында алкоголизм белән авыручылар саны арту күзәтелә, алкоголизм белән авыручыларның яше елдан-ел кими, балаларның эчү статистикасы тагын да күңелгә борчу сала.

Алкогольне беренче эчү сәбәпләре дә төрле булырга мөмкин. Ләкин яшүсмер үскән саен ул үзгәрә. Ун яшьтә исерткеч эчемлекләр беренче тапкыр очраклы рәвештә сынау яки алкогольне ата-аналар «аппетитны күтәрү өчен» бирү, яки шәраб белән дәвалау, балаларда кызыксыну уятырга мөмкин. Яше арткан саен яшүсмерләр «гаилә бәйрәмнәре», «тантана», «кунаклар килү» һәм башка сәбәпләр аркасында хәмер куллана башлый. 14-15 елдан соң мондый сәбәпләр аеруча ешая:” барысы да эчәләр, мин эчтем”,”мәҗбүр иттеләр”, “батырлык өчен” һәм башкалар. Бу шуны күрсәтә: гаиләдә эчү-төп проблемаларның берсе. Балалар, бәйрәмнәрдә олыларны күзәтеп, алкоголь эчү гаилә «табыннарының»нормасы һәм мәҗбүри өлеше дип уйлый башлый.

Азык-төлек кибетләрендә алкогольле продукциянең күп булуы һәм аның чагыштырмача арзанлыгы шулай ук яшүсмерләрне алкоголь эчәргә этәрә. Табигый соклар белән кушылган чын ром яки джин булган төрле коктейльләр дә куркыныч. Ике ел дәвамында мондый аз алкогольле эчемлекләр эчкәннән соң, кеше алкогольгә шулкадәр ияләшә ки, аннан башка яшәү мөмкин булмый башлый.

Яшүсмерләр алкоголизмы үсешенең тагын бер сәбәбе-гаиләсендәге мөнәсәбәтләр. Яшүсмерне алкоголизмга этәрергә мөмкин:

- гаиләдәге тискәре шәхси мөнәсәбәтләр;

- ата-аналар тарафыннан артык “ярату”;

- җәберләү;

- баланың кимчелекләрен күрмәү һәм барлык теләкләрен канәгатьләндерү.

Алкогольнең кеше организмына тәэсире физиологлар һәм табиблар тарафыннан күптән өйрәнелгән. Яшүсмерләргә килгәндә, алкоголь белән агулану йөрәк-кан тамырлары системасы эшчәнлегендә сизелерлек үзгәрешләргә китерә.

 Алкоголь белән агулануның  характерлы чагылышы-күп тапкырлар косу. Хәтта яшүсмерләрнең кечкенә доза спиртлы эчемлекләр куллануы да нерв системасына зур йогынты ясый.

Алкогольне беренче тапкыр татып караган яшүсмерләрнең алкогольгә каршы торучанлыгы бик түбән (50-100 мл аракы), шул ук вакытта беренче исерү яше кимрәк булган саен, ул түбәнрәк. Алкогольне даими кабул иткәндә (ай дәвамында 2-3 тапкыр) яшүсмердә алкогольнең тәэсире арта. «Алкоголик» компаниягә хас булган яшәү рәвеше яшүсмер тарафыннан гадәти һәм табигый дип ялгыш кабул ителә. Ял көннәрендә, бию алдыннан һәм дуслар белән ял иткәндә эчемлек кабул итү табигый санала. Актив социаль тормыш урынына мәнфәгатьләр даирәсе «алкоголь» компаниясендә каралган проблемаларга кагыла башлый. Алкогольле эчемлекләр кабул итү даими характерда була һәм күңел ачу атрибутына әверелә, эчү өчен сәбәпләр һәм мотивлар арта: «кәефне яхшырту өчен эчәм», «чөнки ошый» һәм башкалар. Нәтиҗәдә исерткеч эчемлекләр куллану тормышның төп мәгънәсенә әверелә.

Яшүсмерләрнең алкоголизмны регуляр куллану нәтиҗәләре олы яшьтәге алкоголизмга караганда күпкә җитдирәк һәм куркыныч. Чөнки бу вакытта организм үсеше өчен барлык мөһим системаларның һәм функцияләренең үсеше күзәтелә, һәм  һичшиксез, коточкыч нәтиҗәләргә китерергә мөмкин.

Үзегезне саклагыз. Балаларны саклагыз һәм яратыгыз. Балалар-нәселебез дәвамчылары. Балаларыгызга уңай йогынты ясагыз яки спиртлы эчемлекләр балалар психикасына тәэсир итәчәк.

Татарстан Республикасы Дәүләт алкоголь инспекциясенең Чистай территориаль органы