Гөмбә белән агулануны профилактикалау чаралары турында Роспотребнадзор киңәшләре
Гөмбә җыю бик кызык һәм мавыктыргыч шөгыль, ләкин бу рәхәт эш күңелсез һәм хәтта аяныч нәтиҗәләргә китерергә мөмкин. 2022 елда Әлки районы территориясендә гөмбә белән агулану очраклары теркәлмәгән. Шуңа да карамастан, Татарстан Республикасы буенча Роспотребнадзор Идарәсенең территориаль бүлеге Нурлат, Аксубай, Әлки, Чирмешән районнарында гөмбә белән агулануны агулы гөмбәләр (поганка, чебен гөмбәләре), шулай ук, иске һәм черегән гөмбәләрне кулланганда, гөмбә әзерләү технологиясен бозу нәтиҗәсендә шартлы рәвештә ашый һәм ашый торган гөмбәләр дә китерергә мөмкин, дип искә төшерә. Кыргый гөмбәләрне ашаудан баш тарту һәм кибетләрдә ясалма рәвештә үстерелгән шампиньонны сатып алу яхшырак.
Кыргый гөмбәләрдән агулануны кисәтү максатларында үтәргә кирәкле
аларны җыю, эшкәртү һәм пешерү кагыйдәләре:
үзегез белгән гөмбәләрне генә җыегыз;
озакка сузылган эсселектән соң гөмбә җыймагыз;
гөмбәләрне торак пунктлар чикләрендә, автомобиль һәм тимер юл буенда җыймагыз. Гөмбәләр агулы матдәләр туплый һәм ризык әзерләү өчен яраксызга әйләнә; санкцияләнмәгән сәүдә урыннарында сатыла торган гөмбәләрне очраклы узгынчылардан сатып алмагыз;
черегән, пешкән, йомшак, кортлы, иске гөмбәләрне җыймагыз, яшь яки бозылмаган гөмбәләрне генә җыегыз;
эшкртелмәгән гөмбәләрне ашарга ярамый;
өйгә алып кайткан гөмбәләр шул ук көнне җентекләп сайланырга, юылырга һәм эшкәртелергә тиеш (берничә тапкыр кайнату).
Гөмбә ризыкларын хроник авырулар булмаган сәламәт кешеләр генә ашарга мөмкин. Йөкле һәм имезүче хатын-кызларга, 14 яшькә кадәрге балаларга, пешерү ысулына һәм вакытына карамастан, шулай ук өлкән яшьтәге кешеләргә гөмбәләр ашарга ярамый. Гөмбәләр эчәклектә эшкәртергә авыр булган продукт, шуңа күрә аларны куллануны чикләргә кирәк. Консервланган гөмбәләрне кулланганда – ботулизм авыруы булырга мөмкин, ул гөмбә ашаганнан соң 12-72 сәгатьтән соң сиздерә. Гөмбәләрдән агулануның беренче билгеләре булып түбәндәгеләр тора: күңел болгану; косу; күп селәгәй бүленү; тән температурасы күтәрелү, зәгыйфьлек, баш әйләнү, корсактагы көчле авырту, баш авырту, эч китү, бизгәк, күрү бозылу, ярсу, галлюцинация барлыкка килергә мөмкин. Агулануның беренче билгеләрендә ашыгыч медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итәргә һәм һич кенә очракта үз-үзеңне дәвалау белән шөгыльләнмәскә кирәк! Табиб килгәнче, ятып торырга, күп сыеклык кулланырга кирәк, активлаштырылган күмер кулланырга мөмкин.
Үзегезне һәм сәламәтлекне саклагыз!