28 июль - Бөтендөнья гепатит белән көрәш көне
Вирус гепатитлары - бавыр зарарлануы белән узучы кешенең вируслы авыруларының зур төркеме. Бу авырулар төрле этиологиягә, эпидемиологик характеристикаларга, патогенезга ия, әмма шактый бер типтагы клиник күренешләр. Хәзерге вакытта гепатитның 5 вирусы билгеле: А, В, С, D, Е.
Вирус гепатитлары белән авыру кискен авыру рәвешендә дә (ачык белдерелгән клиника белән), хроник агым формасында да, шулай ук вирус йөртүчесе рәвешендә дә уза ала.
Хроник формага күчә ала торган В һәм С гепатитлары иң зур куркыныч булып тора. Алар бавыр циррозы һәм беренче гепатоцеллюляр яман шеш кебек начар нәтиҗәләргә китерә.
Вирус гепатитларының зарарлануы төрле ысуллар белән бара. А һәм Е гепатиты вируслары башлыча пычранган су, азык-төлек продуктлары һәм пычрак куллар аша тапшырыла.
В һәм С гепатиты вируслары йогышлы зат организмының кан яки биологик сыекчалары белән аралашканда, кеше иммунодефициты вирусы (ВИЧ) кебек үк тапшырыла. В һәм С гепатиты вирусларын йоктыруның төп юллары: наркотик чараларны инъекция рәвешендә кулланганда, татуировкалар, пирсинг ясаганда, косметик процедуралар үткәргәндә, педикюр, тире япмаларының бөтенлеген һәм лайлалы тышчаларының бөтенлеген бозуга бәйле маникюра үткәргәндә, шулай ук җенси контактта һәм йогышлы анадан бала тапкан вакытта балага тапшыруның вертикаль юлы кулланганда.Медицина манипуляцияләре үткәргәндә һәм кан препаратларын күчергәндә дә йогышлы йоктыру куркынычы булырга мөмкин, әгәр дә медицина инструментариен эшкәртү һәм кан препаратларын әзерләү һәм алардан файдалану таләпләре бозылса
Ваканцинация А һәм В гепатитларын профилактикалауның иң нәтиҗәле ысулы булып тора.
Россия Федерациясендә халыкның 1996 елдан башлап В гепатитына каршы иммунизациясе профилактик прививкаларның милли календарена кертелде. В гепатитына каршы прививкалар 55 яшькә кадәрге балаларга һәм өлкәннәргә бушлай уздырыла. Вакцина югары дәрәҗәдәге куркынычсызлык һәм нәтиҗәлелек белән аерылып тора. Вакциациянең тулы курсын уздырганнан соң, прививка ясаткан кешеләрнең 95%тан артыграгы антитәннең яклау дәрәҗәләре барлыкка килә, бу хроник инфекция үсешен булдырмый.
Югары хәвеф-хәтәр төркемнәреннән булган затларга эпидемия күрсәткечләре буенча: азык-төлек сәнәгате предприятиеләрендә, җәмәгать туклануы оешмаларында эшләүче хезмәткәрләргә, суүткәргеч челтәрләргә һәм канализация корылмаларына хезмәт күрсәтүче хезмәткәрләргә, халыкка хезмәт күрсәтү өлкәсе хезмәткәрләренә, медицина хезмәткәрләренә, А гепатиты учакларында контактта булган хезмәткәрләргә - вирус гепатитына каршы вакцинация үткәрәләр
Хәтерегездә тотыгыз: В гепатиты цирроз һәм бавыр рагы үсү белән хроник формага күчәргә мөмкин, дәвалау һәрвакытта да нәтиҗәле, арзан түгел, ә прививкалар - куркынычсыз, нәтиҗәле һәм түләүсез! Сайлап алыгыз!
В һәм С гепатитлары йоктырмас өчен шуны да истә тотарга кирәк:
-медицина учреждениеләрендә, маникюр, татуаж салоннарында булганда, һәр пациенттан соң күп тапкыр кулланыла торган җиһазлар дезинфекцияләнергә, инструментарийларга - стерилизацияләнергә, ә бер тапкыр кабатлап куллану рөхсәт ителми;
-кулланышта булган шприца һәм энәләрне кулланырга ярамый - хәтта айны яткач та, алар гепатит вирусларын тота алалар;
- презервативлар куллану турында;
- башка кешеләр белән бергә шәхси гигиена предметларыннан файдаланырга ярамый;
- гепатитларның җимешенә күчкәннәре. Шуңа да карамастан, бу бала өчен хөкем карары түгел - авырлы хатын-кызга дәвалау курсын билгеләячәк табибка мөрәҗәгать итәргә кирәк.