Аномаль-салкын һава торышы турында штаб кисәтүе
Хөрмәтле гражданнар! «Татарстан Республикасының гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне мониторинглау идарәсе» ФГБУ түбәндәгеләрне кабул итте:
Шторм кисәтүе аномаль-салкын һава билгеләү турында
2023 елның 5-13 декабренә кадәр Әлки районы территориясендә башта циклонның тыл өлеше йогынтысында, аннары арктик антициклон йогынтысы астында һава температурасының шактый түбән төшүе һәм аномаль-суык һава торышы урнаштырылуы көтелә.
5-6 декабрьдә циклон тылында кечкенә кар явачак, 5 декабрь төнендә урыны белән буран булачак. Җил төньяк-көнбатыш юнәлешендә 5-10 м/с, 5 декабрь төнендә урыны буран белән 15-17 м/с кадәр төняк-көнбатыш юнәлешендә җил көтелә, 5 декабрьдә төнлә -8 -13° градуска кадәр тәшкил итәчәк, көндез -6-11°. 6 декабрьдә төнлә температура -14кә..-19° кадәр түбәнәя, көндез -12 -17° градус көтелә.
7 декабрьдә республикага арктиканың аз болытлы антициклоны таралачак. Алдан фаразлар буенча, бу антициклонның йогынтысы ким дигәндә 13 декабрьгә кадәр сакланачак. Төнге сәгәтләрдә һава температурасы -23кә..-29° кадәр төшәчәк, түбән районнарда -34° кадәр, көндез -20 ° -25° фаразлана. Көнлек уртача һава температурасы нормадан -10-20° градуска түбәнрәк булган аномаль-суык һава торышы көтелә.
Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча Баш идарәсе киңәш итә:
Салкыннан һәм туңудан саклану өчен, урамга чыкмаска, балалар, йорт хайваннары урамда озак вакыт булудан качарга һәм ерак сәфәрләрдән тыелырга.
Туңу куркынычының төп факторлары булып: тыгыз һәм дымлы кием һәм аяк киеме, кан тамырлары белән проблемалар, исеткерч эчемлекләр эчү, шулай ук хәлсезлек һәм артык арыганлык тора. Салкыннан саклану өчен катламлы киенегез – һава катламнары җылылыкны саклый, җылы инсоллар һәм йон носки киегез – алар дымны сеңдерәләр, аякларын коры калдыралар, җылы бияләй, баш киеме һәм шарфсыз салкынга чыкмагыз; даими актив хәрәкәтләнәргә кирәк.
Көчле салкыннарда ерак йөрмәү һәм сәфәрләр итмәү яхшырак. Автомобиль механизмнарында юл-транспорт һәлакәтләре һәм кинәт җитешсезлекләр куркынычы кискен арта. Ерак араларга Машина йөртүчеләргә дә үз иминлеген истә тотарга кирәк-сезон буенча киенергә, җылы кием һәм аяк киеме турында онытмаска, кайнар чәй запасы булырга, мөмкин кадәр ягулык запасы булырга тиеш.
Автомобильдә начар күрү шартларында хәрәкәт иткәндә артык үзгәртеп корулардан, узып китүләрдән, алданудан баш тартырга кирәк.
Кинәт тормозлаудан сакланырга кирәк: туктау кирәк булганда тизлекне җайлы киметергә кирәк. Тормоз педаленә берничә тапкыр басыгыз, шул рәвештә, сезнең арттан хәрәкәт итүче машина йөртүчеләргә кисәтү сигналын биреп кала аласыз.
Мөмкин булса, сәяхәтләрдән сакланыгыз, табигатьтә озак йөрүдән баш тартыгыз.
Өшүдән беренче ярдәм:
Әгәр дә өшөкәнсез икән-тиешенчә җылы бинада җылыныгыз, берничә сәгать утырыгыз, ашагыз. Әгәр дә бу артык өшү булса, шунда ук табибка мөрәҗәгать итегез.
Әгәр дә медицина ярдәме булмаса, өске яки тирән өшү белән нәрсә эшләргә?:
- Зыян күрүчене киендерегез. Дымлы киемегезне салыгыз һәм җылы җәймәләргә һәм одеялга төренөгез. Зыян күргән тән өлешләренә кагылмаска!
- Җылы суда җылыныгыз. Су температурасы 40-42 С0. Әгәр термометр булмаса, кулыгызны терсәк тиңентен суга батырыгыз. Кайнар булмаса- температура туры килә. Туңдырылган урынны суга төшерегез һәм тире алсу төскә кергәнче һәм сизгерлек кайтканчы тотыгыз. Зыян күргән участок савыт-саба диварларына терәлергә тиеш түгел. Әгәр дә йөзегез яки колакларыгыз туңса, җылы компрессор йомшак сөлге белән ясагыз (суда чылатыгыз һәм сыгыгыз).
- Киптерегез һәм төрегез. Тире кызарып чыгу белән, киптерегез һәм зарарланган урынны чиста материя белән каплагыз. Әгәр бу аяк яки кул икән, һәрбер бармакны урарга яки мамык шарлар бармаклар арасында куярга кирәк, шул рәвештә, участокны киптерергә һәм инфекция зарарланган тире аша үтүен кертмәскә.
- Сыеклык җитмәүне тутырыгыз. Алкогольдән башка теләсә нинди җылы эчемлекләр. Бу тәннең нормаль температурасын торгызырга һәм кан әйләнешен яхшыртырга ярдәм итәчәк.
Янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен исегездә тотыгыз һәм үтәгез:
- спиртлы эчемлекләр эчмәгез, беркайчан да урын өстендә тәмәке тартмагыз!
- балаларны күзәтүсез калдырмагыз, аларны янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләренә өйрәтегез;
- төзек булмаган электр үткәргечтән беркайчан да файдаланмагыз, электр челтәрен артык йөкләмәгез, электр җылыткычларын кулланганда сак булыгыз;
- кабызылган электр һәм газ приборларын күзәтүсез калдырмагыз.
Исегездә тотыгыз: янгын үзеннән-үзе килеп чыкмый. Аның сәбәбе- ут белән эш итүдә кешеләрнең ваемсызлыгы һәм гамьсезлегеИсерек хәлдә кеше үз-үзен һәм үз гамәлләрен контрольдә тота алмый, өстәвенә башка кешенең тормышы өчен бернинди җаваплылык та ала алмый.
Җил көчәйгәндә:
1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны караучысыз калдырырга ярамый.
2. Әгәр урамда көчле җил чыкса, җир асты юлларында яки бина подъездларында яшеренергә киңәш итәбез. Көчле җилдән йорт диварлары янында яшеренергә кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшәргә мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелмәгән биналарга да кагыла.
3. Урамда реклама щитларыннан, элмә такталардан, юл билгеләреннән, электр линияләреннән ерак торырга кисетелә.
4. Зур агачлар янында булырга ярамый, шулай ук алар янында автотранспорт куярга да ярамый, чөнки җил белән өзелгән агачның ботаклары зур куркыныч тудырырга мөмкин.
5. Көчле җил булганда электр линиясе астында тору куркыныч һәм өзелгән электр чыбыкларына якынлашу ярамый.
6.Өске кат тәрәзәләреннән төшкән ватылган пыялалар да, шулай ук җил белән өзелгән түбә һәм лепня декор элементлары да хәвеф хәтәр тудырырга мөмкин. Мондый хәвеф хәтәр төзелә торган яки ремонтлана торган биналар янында булырга мөмкин.
7. Йортларның барлык тәрәзәләрен тыгыз итеп ябарга, балконнардан һәм лоджияләрдән тышкы якка төшәргә мөмкин булган әйберләрне алып ташларга кирәк.
8. Торак яки эш бүлмәсендәге тәрәзәләрдән мөмкин булган кадәр ераграк торырга кирәк.
Теләсә нинди бәла-каза булганда сез һәрвакыт бердәм ашыгыч хезмәт чакыру номерына мөрәҗәгать итә аласыз– “112”. Шалтыратулар тәүлек әйләнәсе шәһәр һәм кәрәзле телефоннардан кабул ителә.
Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының ТР буенча Баш идарәсенең “Ышаныч телефоны " 8 (843) 288-46-96.