«Күселәрдән йога торган йогышлы авырулар турында»
Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек федераль хезмәте торак пунктларда кимерүчеләргә каршы көрәш күләмен туктату яки вакытлыча киметү кеше өчен җитди һәм аяныч нәтиҗәләргә китерергә мөмкин, дип искәртә.
Күселәрнең гаҗәеп чыдамлылыгы, теләсә нинди шартларга яраклашу сәләте һәм тиз үрчүе кимерүчеләргә бөтен дөнья буйлап таралырга һәм барлык климат зоналарында диярлек яшәү мөмкинлеге бирә.
Россия Федерациясендә ел саен 20 меңгә якын һәм бөтен дөнья буенча 100 меңгә якын кеше күсе тешләвенә зарланып медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итә.
Соры күселәрнең яшәү урыннары кеше белән тыгыз бәйләнгән. Күселәр шәһәр корылмаларына урнаша. Күп кенә объектларда алар һәрвакыт диярлек яхшы азык базасы һәм оялар өчен уңайлы шартлар таба. Соры күселәр төрле ашамлык һәм азык-төлек объектларына оялый. Күселәрнең яраткан яшәү урыннары-чүплекләр, склад бүлмәләре, подваллар.
Күселәр еш кына кешенең сәламәтлеге һәм тормышы өчен үлем белән бәйле күп кенә куркыныч йогышлы авыруларны таратучылар булып тора. Чума авыруын таратучы кара күселәр аеруча куркыныч.
Хәзерге вакытта чумага каршы нәтиҗәле көрәшеп, кешеләрнең бу куркыныч инфекция белән күпләп авыруларын булдырмауга карамастан, спорадик очраклар ел саен бөтен дөнья буенча теркәлә. Шулай ук күселәр табигый куркыныч инфекцияләренең чыганагы булырга мөмкин.
* Лептоспироз-бөер, бавыр һәм нерв системасы зарарлану белән характерлана торган кискен йогышлы авыру, ул геморрагик синдром һәм сары авыруы белән бәйләнгән. Авыруны вакытында дәвалый башламасаң, 15% үлем белән тәмамлана. Профилактика: кешегә лептоспироз вакцина кертү (эпидемия күрсәткечләре буенча).
* Күсе тешләве авыруы – содоку - бизгәкнең рецидивлаучы өянәге белән характерланучы бактериаль зооноз йогышы, алар күсе тешләгән урында ялкынсыну үзгәрешләренең кискенләшүе белән үрелеп бара. Авыру күселәр яшәгән урыннарында таралган. Махсус профилактика эшләнмәгән.
• Хейверхилл бизгәге (күсе тешләгәннән Б-стрептобациллез авыруы) - йогышлы авыру, Streptobacillus moniliformis бактерияләре барлыккка китерә. Махсус профилактика эшләнмәгән.
* Котыру-кеше һәм хайваннар өчен гомуми булган кискен, вируслы йогышлы авыру. Һәрвакыт үлем белән тәмамлана. Вакцинация тешләгәннән соң 14 көннән дә соңга калмыйча үткәрелә.
• Столбняк-мускул киеренкелеген һәм көзән чыгаруны китереп чыгаручы Clostridium tetani (столбня клостридиясе) микроорганизмының токсинлы авыр йогышлы авыруларның берсе. Россиядә профилактик прививкаларның милли календаре нигезендә, барлык балаларга да катнаш вакциналар составында кертелә.
* Иерсиниоз (эчәклек) – ашказаны-эчәк тракты зарарлану, нигездә, төрле органнар һәм системаларның генераль зарарлануына тенденция белән характерлана торган кискен йогышлы авыру.
Псевдотуберкулез - кискен йогышлы авыру, кызышу, интоксикация, нечкә эчәккә, бавырга зарар китерә, еш кына тиредә тимгелләр барлыкка килә.
Бөер синдромы булган геморрагик бизгәк - табигый инфекция. Барлыкка китерүче -хантавирус вирусы. Тапшыру алиментар һәм контактлы юллар белән башкарылырга мөмкин. Инфекция агымының өч төре - җиңел, уртача авырлыкта һәм авыр. Россиянең Европа өлешендә үлем 10% тәшкил итә, Ерак көнчыгышта - 2%. Югары йогышлы кискен бизгәк авыруы, ул вак тамырларның системалы рәвештә зарарлануы, гемодинамиканы бозу һәм бөерләр һәм бавыр авырулары белән чирләү белән характерлана.
• Лейшманиоз –күзәнәктә паразитлык итүче Leishmania тибындагы инфекциянең гомуми исеме.
Туляремия - күптөрле авыру тудыручы механизмлы, бизгәк, интоксикация, лимфатик төеннәрнең зарарлануы белән характерланучы авыру.
* Тимгелле күсе тифы - характерлы циклик агымнары, бизгәге, уртача интоксикация һәм киң таралган тимгелләре булган йогышлы чир.
Күселәрдән йога торган авыруларны профилактикалау
Беренче чиратта профилактика дератизация чаралары – күселәрне юк итү.
Моның өчен шунда ук дератизация чараларын үткәрү өчен махсус органнарга мөрәҗәгать итәргә кирәк.
Күсе тешләсә нишләргә?
Чаралар вакытында күрелсә-күпчелек очракта тискәре нәтиҗәләрдән котылырга мөмкин.
Тешләгәннән соң:
1. Кан агуны туктатырга.
2. Яраны агым су астында сабын белән юыгыз.
3. Яраны антисептик эретмә белән эшкәртегез.
Беренче ярдәм күрсәтелгәннән соң, һичшиксез, медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итегез.
Кирәк булганда табиб столбняк һәм котыру авыруына каршы прививка ясаячак.
Кимерүчеләрнең яшәгән урыннарга барганда игътибарлы һәм сак булыгыз.
Кимерүчеләр зарарланган ашамлыкны ашамагыз.
Беренче симптомнар булганда, кичекмәстән табибка мөрәҗәгать итегез!